7 Ocak 2009 Çarşamba

Evrende Yalnız mıyız?

Samanyolundaki ileri uygarlıkların tahmini (The Drake Equation) :

Öncelikle bu formülü tasarlaya Carl Edward Sagan hakkında biraz bilgi vermek formülün ciddiyeti hakkında bir fikir verecektir.
Cornell Üniversitesinde Astronomi ve Uzay Bilimleri Profesörlüğü yapmış, aynı zamanda Planetary Studies Laboratuarının yönetmiş olan Prof. Dr. Carl Sagan (9 Kasım 1934 - 20 Aralık 1996), Nasa’ya danışmanlık yapmış ve dünya dışı akıllı yaşam araştırmalarına (SETI) katılmıştır. 1980 yılında Cosmos isimli 13 bölümlük bir belgesel hazırlamıştır. (Uzay, zaman, yıldızlar, kara delikler gibi konulara ilgi duyanların seyretmeleri özellikle tavsiye olunur. ) 1997 yılında yazdığı Contact romanı Robert Zemeckis tarafından beyaz perdeye uyarlanmıştır.

Gelelim formülümüze:

F = N.fp.ne.fl.fi.fc.fL

N: Samanyolu galaksisindeki yıldız sayısı
fp: Gezegen sistemleri bulunan yıldızların oranı
ne: Belirli bir sistemde çevresel koşullar açısından yaşamaya elverişli gezegenlerin sayısı
fl: Hayatın başladığı ve yaşamaya elverişli gezegenlerin oranı
fi: Akıllı canlılara ait hayat şekillerinin geliştiği gezegenler
fc: Dış dünyalar ile haberleşebilecek teknik düzeydeki uygarlıkların geliştiği gezegen oranı
fL: Bir gezegenin ömrünü teknik uygarlığın süslediği ortalama süre.

N = 4.1011 (Kesine yakın sayı)
fp ≈ 1/3
ne = 2 (Dünya + Titan (Satürn’ün uydusu))
fl = 1/3 (Deneylerde bu oran daha yüksek)

F = 4.10111/3.2.1/3
F ≈ 1.1011

Yani yaklaşık 100 milyar tane yaşanan dünya olabilir.

fi.fc = 1/100 olarak kabul edilebilir (genel kanı)

Bu durumda

F = 1.000.000.000

Teknik uygarlığın en azından 1 kez gün ışığı gördüğü gezegen sayısı 1 milyar. Fakat bu, teknik uygarlıkların şimdi var olduğu anlamına gelmiyor. Bir gezegenin ömrünün ne kadarı teknk uygarlıkla geçmiştir? Dünyada yaklaşık 40-50 yıldır var.

Yani

fL = 1/108

F = 10
olur.

Bu sayı bir gezegende uygarlığın 1 kez geliştiği varsayılarak bulunmuştur. Gezegende uygarlık çöktükten sonra yeni bir uygarlığın kurulması bu sayıyı artırır. Ayrıca bu sayı sadece Samanyolu Galaksisi için geçerlidir. Evrende yaklaşık 100milyar galaksi olduğu tahmin ediliyor…

31 Aralık 2008 Çarşamba

İddia ediyorum: Bu yazı hıçkırığa bakış açınızı değiştirecek.

Hıçkırık (Singultus)

Diyaframın istem dışı olarak ve tekrar tekrar meydana gelen spazmodik kasılmaları. Bu kasılmaların hemen ardından glottisin birden bire kapanması trakeaya hava dolmasını engeller, bildiğimiz karakteristik sese neden olur. Hık!...

Etiyoloji:
Erkeklerde daha fazla görülen hıçkırık, solunum kaslarını ve özellikle diyafragmayı kontrol eden medulladaki merkezlerin veya bu kaslara ait afferent ya da efferent sinirlerin irritasyonunu izleyen bir olaydır(?) Geçici hıçkırık krizlerinin nedeni bazen ortaya konmayabilir. Buna karşılık uzun zaman devam eden ya da tekrarlayıp duran hıçkırık krizlerinde neden ortaya çıkarmak çok zaman mümkündür.sıcak ya da tahriş edici maddelerin yutulması, afferent sinirleri uyarabilir.diyafragma plörezisine, pnömoniye (zatürree), üremiye veya alkolizme eşlik eden hıçkırıklara rastlamak mümkündür. Mide ve yemek borusu hastalıkları, pankreatit, gebelik, mesane irritasyonu, karaciğerdeki metastazlar veya hepatit hıçkırığa yol açabilen karındaki rahatsızlıklardır. Yine hıçkırık torakstaki ve mediastendeki lezyonlar veya ameliyatlar sonucunda meydana gelebilir. Arka çukur tümörleri veya enfarktüsleri medulla oblongatadaki merkezleri uyarabilir. Bazen psikojen nedenlerle de devamlı hıçkırık meydana gelebilir.
(Hıçkırırken bir daha düşünün: "Ne kadar ömrüm kaldı acaba?")

Tedavi:
Kandaki karbondioksit konsantrasyonunun yüksek olması hıçkırığa engel olur. Bu konsantrasyonun yüksek olması ise hıçkırığı kolaylaştırır, şiddetlendirir.
Hıçkırığı durdurmak için çok sayıda basit önlem denenebilir. Bir süre soluk tutulması veya bir kese kağıdının içine nefes alıp verilmesi (dikkat bu amaçla naylon torba kullanılması
burun deliklerine yapışıp tıkayabilir), hızla bir bardak su içmek, kuru ekmek ya da buz parçaları yutmak, kusturmak, dili çekmek, göz kürelerinin üstüne bastırmak veya epigastriuma etil klorür püskürtmek (hadi epigastriumu bulduk diyelim, etil klorürü nereden bulacağız?) bu önlemler arasında sayılabilir. Karotis sinus masajı gerekli önlemler alınarak denenebilir. (Önlem gerektirdiğine göre bildiğimiz masajlardan değil. En kısa zamanda bu masaj ile ilgili bir araştırma yapacağım.)
Sternoklaviküler eklem ardındaki frenik sinirler üzerine parmakla kuvvetli bir şekilde bastırmak da hıçkırığı durdurabilir.
Bu önlemler başarı sağlamazsa, burundan içeriye bir plastik sonda sokmak ve bunu içeriye doğru 7,5 – 10 cm kadar ittirdikten sonra hafifçe aşağı yukarı hareket ettirmek faydalı olabilir.
Anlattığımız bütün bu önlemler hıçkırığı durdurmazsa, az miktarda binde-beşli prokain çözeltisi kullanılarak frenik sinir blokajı uygulanabilir ancak bu sırada solunum depresyonuna ve pnömotoraksa neden olmamak için son derece dikkatli davranılmalıdır.
Frenik sinirin iki yanlı olarak kesilmesiyle bile tedavi edilememiş hıçkırık vakaları vardır. (yok artık!!)

The Merck Manual
Teşhis Tedavi El Kitabı
Cilt 2 s:982
(El kitabını görüp de küçük bir kitap mı sandınız?)